การพัฒนาหลักสูตรการสอนดนตรีสำหรับผู้สูงอายุ และการสร้างและพัฒนาศักยภาพผู้นำกิจกรรมดนตรีในระดับพื้นที่
 

โครงการพัฒนาเครือข่ายผู้นำกิจกรรมดนตรีผู้สูงอายุในพื้นที่ภาคกลางตอนบนและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ดำเนินงาน
ภายใต้เป้าประสงค์ในการพัฒนาหลักสูตรการสอนดนตรีสำหรับผู้สูงอายุ ควบคู่กับการสร้างและพัฒนาศักยภาพผู้นำกิจกรรมดนตรีในระดับพื้นที่ เพื่อให้สามารถนำองค์ความรู้ไปขยายผลเชิงปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม ทั้งในระดับชุมชน หน่วยงาน และภาครัฐ โดยมุ่งส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุในมิติด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญาอย่างบูรณาการ ทั้งนี้ คณะดำเนินงานได้สรุปผลลัพธ์ตามตัวชี้วัดของโครงการในประเด็นสำคัญ ดังนี้

• ประการแรก การลงพื้นที่ติดตามผลและคัดเลือกวงดนตรีผู้สูงอายุในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน จากฐานโครงการเดิม พบว่าสามารถพัฒนาวงอังกะลุงผู้สูงอายุที่มีศักยภาพจำนวน 2 วง จากจังหวัดพะเยาและเชียงราย พร้อมผู้นำกิจกรรมจำนวน 5 คน ซึ่งได้เข้าร่วมแสดงในเวทีวิชาการระดับประเทศ อันสะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพในการต่อยอดองค์ความรู้สู่เวทีสาธารณะ

• ประการที่สอง การพัฒนาหลักสูตรการสอนดนตรีสำหรับผู้สูงอายุ พ.ศ. 2567 ซึ่งเป็นผลจากการสังเคราะห์และพัฒนาต่อเนื่องจากหลักสูตรเดิม โดยบูรณาการแนวคิดดนตรีสร้างเสริมสุขภาวะ แนวทางการสอนแบบโคดาย (Kodály) และออร์ฟ (Orff Schulwerk) รวมถึงพื้นฐานการสอนดนตรีและการขับร้อง เพื่อให้ได้หลักสูตรที่มีความเหมาะสมกับบริบทของผู้สูงวัยอย่างรอบด้าน

• ประการที่สาม การจัดอบรมผู้นำกิจกรรมดนตรีผู้สูงอายุ จำนวน 2 รุ่น ในพื้นที่จังหวัดพิษณุโลกและร้อยเอ็ด มีผู้เข้าร่วมรวม 55 คน โดยผลการประเมินความพึงพอใจภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.69) สะท้อนถึงประสิทธิภาพของการจัดการอบรม ทั้งในด้านเนื้อหา กระบวนการ และการบริหารจัดการ อีกทั้งผลการประเมินเชิงคุณภาพยังชี้ให้เห็นว่าผู้เข้าร่วมได้รับทั้งความรู้ ความสนุกสนาน และแรงบันดาลใจ สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมได้จริง และมีความต้องการให้มีการจัดอบรมอย่างต่อเนื่อง

• ประการที่สี่ การติดตามผลภายหลังการอบรมในรูปแบบผสมผสาน ทั้งการสื่อสารระยะไกลและการลงพื้นที่ พบว่ามีผู้นำกิจกรรมจำนวน 31 คน (ร้อยละ 56.36) สามารถนำองค์ความรู้ไปขยายผลสู่การจัดกิจกรรมดนตรีในพื้นที่ของตน ทั้งในกลุ่มผู้สูงอายุและกลุ่มวัยอื่น ขณะที่อีกส่วนหนึ่งยังมีข้อจำกัดด้านทรัพยากร สุขภาพ และบริบทพื้นที่ ซึ่งสะท้อนถึงความจำเป็นในการสนับสนุนเชิงระบบในระยะต่อไป

• ประการสุดท้าย โครงการได้พัฒนาสื่อการเรียนรู้ในรูปแบบวีดิทัศน์การสอนและการแสดงดนตรี จำนวน 17 คลิป ครอบคลุมเนื้อหาทั้งด้านการขับร้อง การสอนดนตรีตามแนวคิดต่าง ๆ และการจัดกิจกรรมดนตรีสำหรับผู้สูงอายุ พร้อมทั้งจัดทำไฟล์เสียง (MP3) และโน้ตเพลงจำนวน 12 เพลง เพื่อเป็นเครื่องมือสนับสนุนการเรียนรู้และการนำไปใช้ในทางปฏิบัติ

โดยภาพรวม ผลการดำเนินงานของโครงการสะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของการใช้ดนตรีเป็นเครื่องมือในการสร้างผู้นำและเครือข่ายการเรียนรู้ในระดับชุมชน อันนำไปสู่การขยายผลการจัดกิจกรรมดนตรีสำหรับผู้สูงอายุอย่างต่อเนื่อง และก่อให้เกิดคุณค่าทั้งในระดับบุคคลและสังคม ทั้งในด้านการสร้างแรงบันดาลใจ การรวมกลุ่มข้ามช่วงวัย และการพัฒนาเครือข่ายที่มีความเข้มแข็งและยั่งยืนในบริบทของสังคมสูงวัย